خانه| مقالات | معرفی کتاب | آموزش | مشاوره| سایت‏هایHSE end

 

 

 

 

 

   

 



 

   پژوهش

 

 

مجموعه ما همگام با مطرح شدن موضوع HSE-MS در وزارت نفت، تحقيقات گسترده‏اي را در اين زمينه آغاز نموده که يكي از مهمترين دستاوردهاي تحقيقاتي آن ترجمه کتاب سيستم مديريت بهداشت،‌ ايمني و محيط‏زيست (HSE-MS) است.
این مجموعه توانایی انجام فعالیتهای پژوهشی در زمینه
‏های مختلف فنی، مدیریتی و سیستمی HSE را داراست. ترجمه و تالیف کتاب، انجام برنامه‏های مطالعاتی و طرحهای پژوهشی و همکاری با مراکز آموزش عالی، سازمانها، نهادهای مطالعاتی و تحقیقاتی سرلوحه کار ما در انجام فعالیتهای پژوهشی است.

   مشاوره

 

 

در حال حاضر این مجموعه همکاري نزديکي با واحد HSE وزارت نفت و زيرمجموعه‏هاي آن در خصوص تدوين استراتژي‏هاي پياده‏سازي HSE آغاز نموده است. تدوین و به‏روزآوری بیش از 20 دستورالعمل با موضوعات مختلف HSE در مجموعه نفت از جمله فعالیتهای جاری ما در این زمینه است.

علاوه بر این، مجموعه ما افتخار خدمت‏رسانی به برخی سازمانهای مهم کشور را به‏شرح ذیل در کارنامه درخشان خود به ثبت رسانده است:

·         همكاري با شركت راهبران پتروشيمي در زمينه آموزش و مشاوره در زمينه مديريت HSE و مهندسي ايمني.

·         پيمانكار و مشاور شركت نفت زاگرس جنوبي در زمينه برگزاري دوره‏هاي HSE.

·         همكاري با شركت نفت مناطق مركزي در زمينه برگزاري آموزش‏هاي HSE.

·         همكاري با شركت پالايش و پخش فرآورده‏هاي نفتي در زمينه تدوين نيازهاي آموزشي HSE و برگزاري آن

·         مشاور سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه‏ای در زیرمجموعة‌هاي سازمان هوافضا)

·         ناظر و مشاور خانه صنعت استان مازندران در زمینه پیادهسازی سیستم های مدیریت ایمنی، محیط‏زیست و کیفیت در صنایع استان

با توجه به موارد ذکر شده اين مجموعه آمادگي خود را جهت همكاري با مجموعههای مختلف صنعتی در زمينه‏هاي ذيل اعلام مي‏نمايد:

·         پياده‏سازي سيستم‏هاي مديريتي (HSE-MS, OHSAS 18001, ISO14001, ISO/TS 29001 )

·         انجام پروژه‏هاي شناسايي و تجزيه و تحليل خطر، ارزيابي ريسك،‌ ارزيابي اثرات زيست‏محيطي، سنجش آلاينده‏هاي فیزیکی و شیمیایی محيط كار، طراحي و مديريت سيستم آموزش ايمني و ...‌

·         برگزاري دوره‌هاي آموزشي در حوزه‌هاي مديريتي، فني ـ مهندسي و عملياتي بهداشت، ايمني و محيط زيست.

·         برگزاري سمينار و همايش با موضوعات مختلف در حوزه مهندسي ايمني و مديريت HSE

·         تامين نيروي انساني در رده‏هاي شغلي مرتبط با ایمنی، بهداشت و محیط‏زیست

فهرست دستورالعملهای تدوین شده HSE نفت:

·         HSE پیمانکاران

·         شناسایی خطر و ارزیابی ریسک

·         طرحریزی شرایط اضطراری

·         سیستم‌های مجوز کار

·         روش های ممیزی و بازرسی

·         کار در ارتفاع

·         تجهيزات حفاظت فردی

·         ضبط و ربط محیط‌کار

·         سیستم گزارش‌دهی، تحقيق و تجزیه و تحلیل حوادث

·         قوانین و دستورالعمل‌های ایمنی داربست‌هاو نصب داربست

·          ایمنی انبارداری

·         کار با مواد رادیو اکتیو (X-گاما، نوترون و ....)

·         کار با وسایل بالابر و حمل‌کننده

·         ایمنی در برق

·         گودبرداری و خاک‌برداری

·         حمل و نقل مواد خطرناک

·         رانندگی تدافعی و ترافیک

·         جوشکاری و برشکاری

·         کار با مخازن و ظروف دربسته

·         سندبلاست و شات‌بلاست

 

 

 

 

 

 

·         دستورالعمل HSE پیمانکاران

دنياي امروز دنياي رقابت است. نرخ سريع تحولات تكنولوژيك، تغيير در الگوهاي مصرف و نيازهاي بازار، بالا رفتن انتظارات جامعه و مسؤوليتهاي اجتماعي سازمانها،‌ عرصه رقابت را روز‏به‏روز تنگ‏تر مي‏نمايد. شرط بقاء در چنين محيطي برخورداري از مزيتهاي رقابتي در سازمان است.

توجه به نيروي انساني به عنوان اصلي‏ترين سرمايه سازمان،  بهبود فرايندهاي كاري در راستاي توليد و عمليات بهره‏‏ور و توجه به موضوعات زيست‏محيطي براي تحقق توسعه پايدار از مهمترين معيارهاي رقابت‏پذيري سازمانها به‏شمار مي‏روند. از اين‏رو پرداختن به موضوعات ايمني، بهداشت و محيط‏زيست به يكي از اولويتهاي كسب و كار در سازمانهاي امروزي تبديل شده است. در اين ميان بهره‏گيري از يك نگرش جامع و نظام‏مند به اين موضوعات اهميت بسياري دارد. سيستم مديريت بهداشت، ايمني و محيط‏زيست پاسخي به اين مهم است.

كار در محيطهاي پيمانكاري به لحاظ تنوع كار، حضور گروههاي مختلف كاري و نیز عدم آشنايي كامل با محيط و شرايط كار، با پتانسیل بالای وقوع حوادث ایمنی، بهداشتی و زیست‏محیطی همراه است؛ از این‏رو پرداختن به موضوعات HSE در عمليات پيمانكاري اهميتي دو‏چندان مي‏یابد.

اين مجموعه با بهره‏گيري از مراجع معتبر داخلي و خارجي، تجربيات شركتهاي پیشرو در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی و نيز شرايط خاص كار در زيرمجموعه‏هاي وزارت نفت تهیه شده است.

 

·         راهنماي شناسایی خطر و ارزیابی ریسک

كار در محيطهاي صنعتي همواره با پتانسيل وقوع حوادث مختلف همراه است. خطرات ايمني، بهداشتي و زيست‏محيطي فراواني در محيط كار وجود دارند كه غفلت از وجود آنها و عدم برنامه‏ريزي جهت مواجهه با آنها مي‏تواند عواقب جبران‏ناپذيري به‏دنبال داشته باشد.

مجموعه حاضر با عنوان راهنماي شناسايي خطر و ارزيابي ريسك به‏دنبال ارائه راهنماييهاي كلي به منظور شناسايي خطرات مختلف موجود در محيط كار و نحوه تجزيه و تحليل آنها به‏منظور تدوين و به‏كارگيري اقدامات كنترلي و پيشگيرانه براي مواجهه با خطرات است. نكته حائز اهميت در استفاده از اين راهنما، آن است كه با توجه به گستردگي دامنه روشهاي شناسايي و تجزيه و تحليل خطرات، تنها به معرفي مختصر آنها پرداخته شده و از ارائه جزئيات صرفنظر گرديده است؛ بديهي است بسته به نوع خطرات موجود در محيط كار، تكنيكهاي مورد استفاده متغير خواهند بود.

 

·         راهنماي طرحریزی شرایط اضطراری

يکي از وظايف اصلي مديريت در هر سازمان کاهش هزينه ها به منظور بالا بردن بهره‏وري است. حوادث از جمله موارد هزينه‏زا در يک سازمان مي باشند. آسيبهاي جاني،‌ مالي و زيست‏محيطي حوادث، مي‏توانند به‏صورت مستقيم يا غيرمستقيم، سازمان را تحت تاثير قرار دهند؛ از اين‏رو امروزه كاهش حوادث و آثار و پيامدهاي آنها به يكي از اولويتهاي سازمانها تبديل شده است.

عليرغم تمام تلاشهايي که در صنايع مختلف به منظور کاهش حوادث صورت مي گيرد، هر ساله حوادث زيادي جوامع صنعتي را تهديد مي کند. اين حوادث در صنايع نفت،‌ گاز و پتروشيمي جلوه خطرناکتري به خود مي‏گيرند و باعث خسارت عمده به محيط‏زيست، تجهيزات و آسيب، نقص عضو، از کار افتادگي و مرگ افراد مي‏شوند. به منظور کاهش اثرات در اينگونه شرايط که به وضعيت‏هاي اضطراري موسومند، پيش‏بيني حوادث محتمل و برنامه ريزي جهت مقابله با آنها اهميت حياتي دارد.

اگر وضعيتهاي اضطراري به درستي کنترل نشوند ممکن است به خارج از محيط صنعتي سرايت کنند و جامعه را نيز تحت تاثير قرار دهند. در اين حالت، وضعيت اضطراري حالت بحران يا فاجعه به خود مي‏گيرد و برنامه‏ريزي جامع‏تري مي‏طلبد.

پرداختن به اين موضوع، اهميت بسياري در استقرار سيستمهاي مديريتي و استانداردهاي مختلف ايمني، بهداشت و محيط‏زيست دارد؛ به‏نحوي كه در مراجع مختلف از جمله استانداردهاي OSHA، استانداردهاي مديريت زيست‌محيطي، سيستم مديريت ايمني، بهداشت و محيط‌زيست (HSE–MS)، راهنماي استقرار سيستم‌هاي مديريت ايمني و بهداشت حرفه‌اي(OHSAS 18000) بر تدوين و پياده‏سازي طرح مديريت اضطراري تاكيد شده است. از اين‏رو،‌ مجموعه حاضر مي‏تواند راهنماي مناسبي به منظور پاسخگويي به الزامات اين استانداردها در حوزه مديريت اضطراري باشد.

 

·         دستورالعمل سیستم‌های مجوز کار

حصول اطمینان از برقراری الزامات یک سیستم جامع بهداشت، ایمنی و محیط زیست نیازمند استقرار زیرسیستمهای متعددی در محیط کار است. یکی از مهمترین این زیرسیستمها، سیستم مجوزهای کاری است. این سیستم با یک رویکرئ نظام مند به دنبال حذف و کاهش خطرات ناشی از فعالیتهای مختلف کاری با چک کردن شرایط ایمنی عملیات و برطرف کردن پتانسیل‏های حادثه می‏باشد.

در این مجموعه سعی شده تا با توجه به نوع فعالیتها و مخاطرات موجود در صنعت نفت و صنایع وابسته، یک سیستم جامع مجوز کار ارائه گردد.

 

·         دستورالعمل ممیزی و بازرسی

هدف از تدوين اين دستورالعمل تشريح نحوه انجام مميزي HSE توسط پرسنل شركت (مميزي داخلي) يا پرسنل خارج از هر شركت (مميزي خارجي) مي‏باشد. در اين دستورالعمل كليه مراحل مميزي HSE ، از تهيه برنامه مميزي تا پيگيري رفع عدم انطباق‏ها ارائه گرديده است.

 

·         دستورالعمل کار در ارتفاع

كار در محيطهاي صنعتي همواره با مخاطرات بهداشتي، ايمني و زيست‏محيطي همراه است. اين مخاطرات در فعاليتهاي مختلف كاري مي‏توانند به شكلهاي متفاوتي ظاهر شده و در صورت عدم برنامه‏ريزي و كنترل صحيح، پيامدهايي به‏دنبال داشته باشند كه گاهي اوقات جبران آنها به‏هيچ وجه امكان‏پذير نيست. از اين‏رو داشتن برنامه‏اي نظام‏مند براي شناسايي خطرات شغلي و لحاظ نمودن برنامه‏هاي كنترلي و پيشگيرانه به منظور جلوگيري از بروز پيامدهاي ناگوار در محيط كار امري اجتناب‏ناپذير است.

"كار در ارتفاع" از جمله فعاليتهايي است كه در محيطهاي كاري مختلف به‏صورت روزمره و يا براي انجام برنامه‏هاي تعمير و نگهداري انجام مي‏شود. شرايط خاص كار در ارتفاع، آن را به فعاليتي خاص از نظر نوع مخاطرات و پيامدهاي حوادث احتمالي آن تبديل نموده است. وجود اين شرايط، اقدامات خاصي را نيز به منظور حصول اطمينان از برقرار شدن ملاحظات ايمني، بهداشت و محيط‏زيست نياز خواهد داشت. در تدوين اين مجموعه سعي شده تا با توجه به شرايط و ملاحظات ذكر شده، يك راهنماي كاربردي براي استفاده در زيرمجموعه‏هاي وزارت نفت ارائه شود.

 

·         دستورالعمل تجهيزات حفاظت فردی

ايجاد محيط ايمن كار از وظايف اصلي مديريت در هر سازمان است. در چنين محيطي است كه مي‏توان انتظار داشت كاركنان در راستاي توليد بهره‏ور تلاش كنند. چنانچه عوامل زيان‏آور(فيزيكي، شيميايي،‌ مكانيكي،‌ ارگونوميك، رواني و بيولوژيك) در محيط كار در كنار مواردي چون خطرات حريق،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ انفجار و ... ، به درستي شناسايي نشوند و راهكارهايي جهت مقابله با آنها لحاظ نگردد، مي‏توانند منشاء حوادث جبران‏ناپذيري شوند؛ از اين‏رو تلاش در راستاي حذف و كاهش خطرات به يكي از اولويتهاي سازمانهاي امروزي تبديل شده است. اما عليرغم تلاشهاي فراواني كه در اين راستا صورت مي‏گيرد، هيچگاه خطرات به‏طور كامل حذف نمي‏شوند و احتمال بروز حوادث همواره وجود دارد.

حذف يا كاهش خطرات به‏طور كلي در سه مرحله(محل ايجاد، مسير انتقال و محل دريافت) صورت مي‏گيرد. تغيير در طراحي تجهيزات و فرايندها، جايگزيني مواد و روشهاي توليد، حفاظ‏گذاري و ايزوله كردن تجهيزات و ... از جمله فعاليتها در راستاي مواجهه با خطرات در محيط كار هستند. در اين ميان استفاده از تجهيزات حفاظت فردي به عنوان آخرين عامل كاهنده شدت اثرات حادثه(به دنبال لحاظ نمودن تدابير حفاظتي مختلف) اهميت خاصي دارد. انتخاب صحيح، تجهيزات حفاظتي متناسب با نوع كار، استفاده درست از تجهيزات، مراقبت و نگهداري مناسب از جمله مواردي هستند كه بايد در برنامه‏هاي حفاظتي و پيشگيرانه هر سازمان در نظر گرفته شوند.

در اين مجموعه سعي بر آن است تا با استفاده از يك نگرش جامع و نظام‏مند، راهنماي مناسبي به‏ اين منظور ارائه گردد.

 

·         دستورالعمل ضبط و ربط محیط‌کار

روند رو به رشد رقابت در دنیای کسب و کار امروز سازمان‏ها را بر آن داشته تا از هر فرصتی به منظور افزایش توان رقابتی خود بیفزاید. در یک نگاه کلی می‏توان از بهره‏وری، کیفیت، ارائه خدمات مناسب، پاسخ‏دهی به موقع ایمنی، بهداشت و ... به عنوان فاکتورهای رقابت موثر یاد کرد.

امروز، توجه به چنین مسائلی است که می‏تواند موفقیت مجموعه‏های تولید و خدمات را تضمین کند.

برخورداری از این مزایای رقابتی، هر چند گاهی نیاز به استفاده از تکنیک‏های پیچیده و روش‏های خاص دارد اما بسیاری اوقات توجه به اصولی ساده و اولیه می‏تواند تاًثیرات شگرفی در این زمینه داشته باشد.

ساماندهی و ضبط و ربط محیط کار از جمله این موضوعات است. نظام ساماندهی محیط کار (5s) با بهره‏گیری از اصولی بسیار ساده و قابل فهم با ایجاد شرایط محیطی مناسب زمینه را برای تولید بهره‏وری مطابق با ملاحظات HSE فراهم می‏کند.

نظام ساماندهی و ضبط و ربط محیط کار با حذف و کاهش عوامل آلاینده محیط کار، فراهم نمودن ایمنی شغلی از طریق مشخص نمودن حوزه‏های کاری، کاهش نرخ حوادث از طریق کم کردن ریخت و پاش‏های محیط کار، کم کردن ضایعات، سهولت در جابه‏جایی وسایل نقلیه، فراهم کردن شرایط مناسب کار با تجهیزات و ماشین‏آلات و .... نقش بسیار مهمی در ارتقاء وضعیت HSE در محیط کار دارد.

در این مجموعه سعی شده تا با بهره‏گیری از اصول نظام 5s، راهنمای مناسبی جهت استفاده زیر مجموعه‏های وزارت نفت تدوین گردد.

 

·         دستورالعمل سیستم گزارش‌دهی، تحقيق و تجزیه و تحلیل حوادث

وقوع حوادث همه ساله باعث وارد آمدن خسارتهاي مالي،‌ جاني، زيست‏محيطي و اعتباري فراوان به صنايع مختلف مي‏شود. صرفنظر از علت وقوع و نوع حوادثي كه به وقوع مي‏پيوندد، بررسي و تجزيه و تحليل حوادث يكي از مراجع مهم به منظور تدوين برنامه‏هاي ايمني در راستاي پيشگيري از وقوع حوادث مشابه در سازمانهاست. از اين‏رو برخورداري از يك سيستم جامع به منظور گزارش‏دهي، بررسي، تحقيق و تجزيه و تحليل حوادث ضرورتي انكارناپذير است. اين سيستم بايد جوابگوي نيازهاي اطلاعاتي و عملياتي براي كليه فعاليتهاي گزارش‏دهي، بررسي، تحقيق، تجزيه و تحليل جمع‏بندي نتايج و درسهاي حادثه باشد.

 

·         قوانین و دستورالعمل‌های ایمنی داربست‌ها و نصب داربست

از زمانهاي قديم براي انجام کار در ارتفاعات بلند از وسايلي استفاده مي شد که شکل ساده اي از داربست هاي امروزي هستند تا به امروز که داربست ها شکل پيچيده و تکامل يافته اي به خود گرفته و در کليه کارهاي ساختماني ، معادن و به طور کلي در صنعت (هنگام کار در ارتفاع) استفاده مي شود.

 

·         دستورالعمل ایمنی انبارداری

در حدود 25 تا 50 درصد سرمايه اكثر واحدهاي صنعتي را مواد اوليه، كالاهاي نيم ساخته و ساخته شده تشكيل مي‌دهد كه حفاظت و نگهداري از اين كالاها را ضروري مي‌سازد. از طرفي تقريباُ همه كالاهاي خريداري و توليد شده شركتها و واحدهاي صنعتي در انبار نگهداري مي شود و در صورت بروز حادثه در انبار نه تنها باعث از بين رفتن موجودي انبار و خسارات مادي مي شود  بلكه ممكن است سبب بروز خسارات و صدمات جاني جبران ناپذير نيز گردد . از طرفي وجود طيف متنوعي از كالاها كه در انبار نگهداري مي‌شوند از جمله مواد شيميايي، سموم شيميايي، مواد داراي شرايط ويژه نگهداري و ... سبب شده است كه حفاظت و ايمني انبار و به طبع آن سلامتي پرسنل شاغل در آن از اهميت ويژه اي برخوردار است.

اين دستورالعمل با هدف تأمين شرايط ايمن و بهداشتي در انبار و پيشگيري از حوادث انساني، تجهيزاتي و ساختماني و همچنين تأمين سلامتي كاركنان و جلوگيري از شيوع بيماريهاي ناشي از كار در ميان آنها تنظيم شده است.

 

·         دستورالعمل کار با مواد رادیو اکتیو (X-گاما، نوترون و ....)

امروزه کاربرد منابع و تجهيزات پرتوزا در فناوريهاي نوين صنعتي از جايگاه ويژه اي برخوردار بوده و همگام با توسعه اين فناوريها رو به گسترش نيز مي باشد.

از جمله پرتوهائي که در صنعت مورد استفاده قرار مي گيرند مي توان به پرتوهاي ايکس و گاما اشاره کرد. در پرتونگاري صنعتي از خواص نفوذ پذيري پرتوهاي ايکس و گاما که تنها تفاوت آنها در منشاء توليدشان مي باشد استفاده مي‏شود. طول موج پرتوهاي گاماي مورد استفاده در پرتونگاري صنعتي به مراتب کوتاهتر از پرتوهاي ايکس توليدي توسط دستگاههاي معمول ايکس ساز صنعتي بوده، در نتيجه قدرت نفوذ آنها بيشتر مي باشد.

با توجه به اختلاف قدرت نفوذپذيري پرتوهاي ايکس و گاما کاربرد هريک از اين دسته پرتوها در پرتونگاري صنعتي جايگاه ويژه اي دارد . از پرتوهاي ايکس عمدتاٌ جهت پرتونگاري از مواد سبک و نازک و از پرتو گاما براي قطعات ضخيم و با چگالي بالا استفاده مي شود.

با وجود اين كه كاربرد پرتوها در امور مختلف بسيار مفيد و بعضاً منحصر به فرد مي‌باشد ليكن عدم رعايت نكات ايمني مي‌تواند خطرات جدي براي كاركنان، مردم، محيط زيست و حتي نسلهاي آينده به همراه داشته باشد. خطرات بالقوه اينگونه پرتوها به فوريت و پس از شناخت مواد پرتوزا در بيش از يك صد سال پيش كشف گرديده است. با پيشرفت در زمينة شناسايي خطرات و توانايي در اندازه‌گيري پرتوهاي يونساز، رهنمودهاي مربوطه در خصوص اقدامات حفاظتي رو به گسترش و توسعه نهاد. به طور كلي هدف حفاظت در برابر اشعه، استفاده از مزاياي كاربرد پرتوها در زمينه‌هاي گوناگون و كاهش هر چه بيشتر خطرات ناشي از اثرات آن توسط كاركنان، مردم ، محيط زيست و نسلهاي ‌آينده مي‌باشد.

 

·         دستورالعمل کار با وسایل بالابر و حمل‌کننده

عمليات حمل نقل و جابجايي مواد بخش مهمی از فرایندهای مختلف تولیدی را تشکیل می‏دهد. به‏طور متوسط براي توليد هر تن محصول حدود 45 تا 50 تن مواد جابجا مي‌شود. امروزه به‏منظور صرفه‏جویی در زمان و هزینه از حمل و نقل مكانيكي استفاده مي‌كنند. هرچند مكانيزه كردن خطرات كمتري را ايجاد مي‌كند اما خطرات جديدتري به‏تبع آن وارد صنعت مي‌شوند و این امر در نظر گرفتن ملاحظات HSE خاص را برای تولید ایمن‏تر ضروری می‏نماید. اما درنهايت بازدهي در عملیات مکانیزه افزايش پيدا مي‌كند و ميزان آسيب ديدگي به مراتب كمتر می‏شود.

 طبق آمار OSHA در حدود 20% از بيماريها ناشي از كار مربوط به حمل و نقل است. احتمال رخ دادن آسيب ديدگي در هر مرحله از فرایندهای مختلف حمل و نقل وجود دارد؛ از این‏رو آموزش به افراد برای انجام ایمن فعالیتهای مختلف در فرایندهای حمل و نقل بسیار ضروری است.

در تدوین این دستورالعمل سعی شده تا با بهره‏گیری از مراجع معتبر راهنمای مناسبی برای ایمنی کار با وسایل بالابر وحمل کننده جهت استفاده در زیرمجموعه‏های مختلف صنعت نفت ارائه شود.

 

·         دستورالعمل ایمنی در برق

بشر امروز راه طولانی را برای رسیدن به آسایش و رفاه خود پیموده و سعی کرده تا با دست بردن در منابع مختلف موجود در طبیعت این راه را کوتاهتر نماید.

انرژی برق از جمله دستاوردهای مهم بشر برای ارتقاء سطح رفاه و آسایش زندگی است. انتقال آسان، ارزان بودن و پاک بودن از جمله ویژگیهایی است که استفاده از برق را به عنوان یک منبع مناسب انرژی روز به روز افزایش می‏دهد. تامین انرژی مورد نیاز تجهیزات و دستگاهها و تامین روشنایی محیطهای کاری از مهمترین کاربردهای برق در صنایع مختلف هستند.

اما چنانچه این منبع مفید انرژی به‏درستی مورد استفاده قرار نگیرد، ممکن است اثرات نامطلوب و گاهاً جبران‏ناپذیری به دنبال داشته باشد. حال آنکه لحاظ نمودن اصول اولیه ایمنی در استفاده از آن می‏تواند خطرات آن به مقدار قابل توجهی کاهش دهد.

این دستورالعمل به دنبال آن است تا با ارائه مجموعه‏ای از این اصول و راهنماییها، استفاده مناسب و ایمن از انرژی برق را ممکن سازد.

 

·         دستورالعمل گودبرداری و خاک‌برداری

حفاري و گودبرداري عبارت است از حفر كانال هاي باريك و ايجاد فضاهاي مناسب در زمين جهت احداث يك سازة مشخص ( پي‌كني ) و يا لوله‌گذاري براي خدمات مختلفي چون خطوط انتقال گاز يا مواد در صنايع پتروشيمي، آب، فاضلاب، برق، تلفن و غيره كه بطور عمده با خاك‌برداري يا سنگ‌برداري و يا تركيبي از اين دو و نيز تخليه خاك و سنگ از محل، همراه است. اين نوع كارها معمولاً همراه با حوادث كشنده و جدي فراواني هستند. همه ساله، در انتاريوي كانادا بطور ميانگين 3 تا 4 تلفات جاني و حدود 350 آسيب ديدگي با زمان از دست رفته، در صنعت آب و فاضلاب، روي مي‌دهد. بررسي‌هاي بعمل آمده از 50 مطالعه موردي نشان داد كه نزديك به 3/2 حوادث در حفاري‌هاي با عمق كمتر از 10 فوت روي داده است لذا در اين خصوص سه نكته اساسي همواره بايد مورد توجه قرار گيرد: نخست اينكه مخاطرات مختلف زيادي ( همچون ريزش زمين، فروريختن ساختمان‌هاي مجاور و ) در اين نوع كار وجود دارد كه مي‌بايست بطور كامل شناسايي گشته و اقدامات كنترلي لازم براي هر يك از آنها بايد انجام شود، نكته دوم اينكه ماهيت كوتاه مدت و كم هزينه كار در قياس با هزينه هاي ايمن سازي (شمعك‌گذاري و پوشش ديوارة كانال و نيز هزينه‌هاي عقب زدن و درهم شكستن ديواره هاي كانال) بهانة خوبي است كه از اقدامات ايمني لازم صرف‌نظر گشته و يا آنها بي اهميت تلقي گردند. و سرانجام نكته سوم اينكه در تشخيص وجود خطر ممكن است اشتباهاتي بوجود آيد. مثلاً ظاهر برخي خاك‌ها مي تواند باعث پديد آمدن احساس كاذب امنيت گردد كه اين خود مخاطره‌اي جدي است؛ مثال ديگر عدم دقت در تشخيص پايداري شيب در كانال‌ها است كه نيازمند تحقيقات سيستماتيك در زمينة مكانيسم خاك آن محل مي باشد. لذا خطر فروريختن ديوارهاي جانبي نبايد به احتمال و شانس سپرده شود. بدين منظور يك بازرسي مقدماتي از زمين مورد حفاري بايد انجام گيرد تا يك روش مناسب كاري مشتمل بر كلية احتياط‌هاي ايمني لازم ايجاد و مورد استفاده قرار گيرد. در نهايت مي توان گفت هدف ايمني گودبرداري و حفاري، نايل شدن جامعه به حداكثر مزايا و تسهيلات حاصله با حداقل حوادث واقعه مي باشد.

 

·         دستورالعمل حمل و نقل مواد خطرناک

روند رو به رشد توسعه تکنولوژی استفاده از فرایندهای تولیدی مختلف وبه تبع آن مواد اولیه گوناگون را ایجاب می‏نماید. از آنجا که بیشتر مواد مورد استفاده در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و صنایع وابسته دارای ماهیت خطرناک(قابل اشتعال، قابل انفجار، سمی، رادیو اکتیو، اکسید کننده و . . . ) هستند، ذخیره‏سازی، حمل و نقل و استفاده از این مواد نیاز به برنامه‏ریزی ویژه دارد.

در این بین، حمل و نقل مواد خطرناک به‏لحاظ شرایط خاص، از اهمیت به‏سزایی برخوردار است دارد. تماس نزدیک‏تر و بیشتر با جامعه و مردم، تاثیرات زیست‏محیطی مشهودتر، دوری از تاسیسات شرکت و عدم دسترسی به تجهیزات و امکانات موجود برای مواجهه با حوادث احتمالی از جمله شرایطی هستند که برنامه‏ریزی و به عبارت بهتر مدیریت حمل و نقل مواد خطرناک را اهمیتی دوچندان بخشیده است.

در این مجموعه سعی بر آن است تا با ارائه راهکارهای HSE مناسب کلیه مراحل حمل و نقل مواد خطرناک با نگرشی نظام‏مند تحت یک مدیریت موثر HSE قرار گیرد.

 

·         دستورالعمل رانندگی تدافعی و ترافیک

تعداد بالای حوادث رانندگی در کشور ما و به تبع آن حجم بالای تلفات انسانی در این زمینه، نشان از ضعف زیرساخت های اساسی این مقوله در کشور دارد. قطعاً توجه به پارامترهای سه‌گانة دخیل در کاهش این گونه حوادث، یعنی انسان، ماشین و جاده و استانداردسازی آنها از مهمترین دغدغه‌های مسئولین کشور می‌باشد. عطف به همین موضوع، سعی شده است با تدوین دستورالعمل «رانندگی تدافعی و ترافیک» با نگاهی سیستمی و ساختارمند مقوله رانندگی و ترافیک مورد تدقیق و بررسی موشکافانه قرار گیرد و کلیه عواملی که در افزایش ضریب شدت و ضریب تکرار حوادث جاده‌ای می‌توانند موثر واقع شوند شناسایی و الزاماتی به منظور کنترل و کاهش و یا حذف آنها ارائه گردد.

 

·         دستورالعمل کار با مخازن و ظروف دربسته

در هر فرآيندي كه ذخيره سازي مواد و تركيب مواد شيميايي در مقادير زياد وجود داشته باشد، عبارت «فضاهاي بسته» نيز عبارت آشنايي است. فضاهاي بسته، فضاهايي هستند كه ورود و خروج از آنها مشكل بوده و به اندازه‌اي بزرگ هستند كه انسان مي‌تواند درون آن به كار بپردازد ولي اساساً براي استقرار انسان در داخل آن طراحي نشده‌اند. با اين حال، كارگران مجبورند هر از گاهي براي بازرسي درون آنها، بستن نشتي‌ها، انجام تعميرات يا حتي نجات افراد وارد اين فضاها شوند. درون فضاهاي بسته مي‌تواند ايمن يا دربردارنده‌‌ي خطراتي باشد. وجود تجهيزاتي كه بدون هشدار قبلي به كار مي‌افتند، گازهاي سمي، مواد شيميايي خورنده يا حلال‌هاي آتشگير از جمله خطراتي هستند كه ممكن است در داخل فضاهاي بسته وجود داشته باشند.

بسياري از اين فضاها به دليل نوع مواد داخل آنها يا شكل فيزيكي خاصي كه دارند مي‌توانند خطراتي را در محيط كار به وجود آورند. گير افتادن در فضاهاي بسته يا تجمع اتمسفر آلوده در آنها به دليل عدم وجود چرخش هوا از جمله خطرات اين فضاهاست. كار كردن در فضاي بسته به خودي خود داراي خطرات زيادي است. زيرا، در اين حالت كارگر مجبور است در نزديكي منبع خطر به كار بپردازد. كار در داخل فضاهاي بسته يكي از خطرناك‌ترين كارها در محيط‌هاي شغلي است. از اين رو است كه متخصصين ايمني همواره خطر كار در فضاهاي بسته را به كارگران و كارفرمايان گوشزد مي‌كنند.

 

·         دستورالعمل سندبلاست و شات‌بلاست

چه فرايندي چسبندگي پوشش(روكش كاري)  را ارتقا مي دهد؟ هزينه را مي كاهد، در حالي كه فرايند آماده سازي سطوح را پايدارتر و كنترلي سودمندتر ارائه مي دهد؟ واقعيت آنست كه چندين تكنولوژي امروزه براي انجام دادن كارهاي شما با هم رقابت مي كنند كه يكي از آنها فرايند سندبلاست / شات بلاست مي باشد. اين عمليات امروزه به طور گسترده اي جهت زنگار زدايي از سطوح مختلف و با استفاده از روشها و مواد گوناگون انجام  مي گيرند. 

عمليات زنگارزدايي برخي اوقات به عنوان جايگزين مفيد براي حلالها جهت حذف مواد از روي سطوح مي باشد موادي از قبيل رنگ،آلودگي،خوردگي (زنگ زدگي)،باقي مانده هاي كربن و... چندين نوع ماده ساييده وجود دارد برخي چند منظوره و برخي تك منظوره هستند